Stary system
Przed dniem 1 stycznia 1999 r. dominowa³ w Polsce system zdefiniowanego ¶wiadczenia, oparty na umowie pokoleniowej. Osoby czynne zawodowo op³aca³y sk³adki do ZUS, sk±d pieni±dze wyp³acane by³y na bie¿±ce emerytury i renty. Cech± tego systemu jest brak powi±zania pomiêdzy wysoko¶ci± p³aconej sk³adki na ubezpieczenie spo³eczne, a wysoko¶ci± przysz³ego ¶wiadczenia emerytalnego.
Podstawowe wady starego systemu emerytalnego to:
- wysoka sk³adka (wzrost z 25% w 1981 roku do 45% w 1998 roku),
- ograniczona wysoko¶æ emerytury przy nielimitowanej sk³adce (emerytura nie mog³a przekroczyæ 250% przeciêtnego wynagrodzenia, natomiast sk³adka stanowi³a 45% zarobków, bez wzglêdu na ich wysoko¶æ),
- ni¿ demograficzny (malej±ca liczba czynnych zawodowo, rosn±ca grupa emerytów pobieraj±cych ¶wiadczenia),
- przywileje bran¿owe,
- niewyp³acalno¶æ systemu (system w znacznej mierze by³ finansowany z bud¿etu Pañstwa).
Nowy system emerytalny
Nowy system emerytalny, wdro¿ony 1 stycznia 1999 r. zak³ada, ¿e wysoko¶æ przysz³ej emerytury uzale¿niona bêdzie od wysoko¶ci sumy op³aconych sk³adek, sta¿u pracy i efektywno¶ci inwestowania ¶rodków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych. Nowy system sk³ada siê z trzech filarów:
- I filar to zmodyfikowany obecny system ubezpieczeñ realizowany przez ZUS i oparty na tzw. umowie pokoleniowej. Wyp³ata emerytury z tego filaru bêdzie pochodziæ z bie¿±cych sk³adek wszystkich pracuj±cych. W przysz³o¶ci wysoko¶æ emerytury bêdzie zale¿eæ od wysoko¶ci zgromadzonych sk³adek na naszym osobistym koncie w ZUS i bêdzie ¶ci¶le powi±zana ze sta¿em pracy i dochodami ka¿dego ubezpieczonego.
- II filar to Otwarte Fundusze Emerytalne. W ramach II filaru, do OFE bêdzie trafiaæ z ZUS czê¶æ sk³adki p³acona na ubezpieczenie emerytalne. Sk³adka ta wynosi 7,3% pensji brutto. ¦rodki bêd± gromadzone na indywidualnych kontach i inwestowane przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne.
- III filar to dodatkowe oszczêdno¶ci pracownika, np. w tworzonych przez pracodawcê pracowniczych programach emerytalnych, które mog± mieæ jedn± z wymienionych form: umowy o wnoszenie przez pracodawcê sk³adek pracowników do funduszu inwestycyjnego, umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na ¿ycie pracowników z zak³adem ubezpieczeñ, umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na ¿ycie z towarzystwem ubezpieczeñ, na podstawie której pracownicy stan± siê jego cz³onkami.
W nowym systemie nasza emerytura mo¿e pochodziæ z trzech ¼róde³: z Zak³adu Ubezpieczeñ Spo³ecznych (I filar), z otwartych funduszy emerytalnych (II filar) i dobrowolnych oszczêdno¶ci pracownika (III filar).
|
